Wanneer iemand die onder beschermingsbewind staat een erfenis ontvangt, brengt dit specifieke juridische verplichtingen met zich mee voor zowel de rechthebbende als de bewindvoerder. Op basis van Boek 1, titel 19 van het Burgerlijk Wetboek dient de bewindvoerder de belangen van de onderbewindgestelde te behartigen bij de afwikkeling van de nalatenschap. In dit artikel wordt toegelicht welke stappen worden ondernomen om het vermogen van de rechthebbende te beschermen bij de aanvaarding van een erfenis.
De verplichte beneficiaire aanvaarding
In de Nederlandse wet is vastgelegd dat een bewindvoerder een erfenis namens de rechthebbende in beginsel nooit zuiver mag aanvaarden. Dit is een belangrijke bepaling uit artikel 1:441 lid 5 van het Burgerlijk Wetboek om de onderbewindgestelde te beschermen tegen eventuele openstaande verplichtingen die in de nalatenschap aanwezig kunnen zijn. De bewindvoerder is verplicht om de erfenis beneficiair te aanvaarden, wat betekent dat de erfenis alleen wordt geaccepteerd voor zover de bezittingen de openstaande verplichtingen overstijgen.
Door deze wettelijke bescherming wordt voorkomen dat het eigen vermogen van de rechthebbende wordt aangesproken om openstaande verplichtingen van de overledene te voldoen. Er hoeft geen toestemming aan de kantonrechter te worden gevraagd voor de beneficiaire aanvaarding zelf, aangezien dit de standaardprocedure is binnen het beschermingsbewind. Wanneer de rechthebbende de erfenis volledig zou willen verwerpen, is er wel expliciete machtiging van de kantonrechter vereist om te borgen dat dit besluit in het belang van de cliënt is.
De rol van de kantonrechter en machtigingen
Zodra een erfenis beneficiair is aanvaard, volgt vaak een procedure van vereffening waarbij de bewindvoerder nauw betrokken blijft bij de waardebepaling. Voor het verrichten van bepaalde handelingen tijdens de afwikkeling, zoals de verdeling van de nalatenschap of de verkoop van goederen uit de boedel, heeft de bewindvoerder op grond van artikel 1:441 lid 2 BW toestemming nodig van de rechthebbende. Indien de rechthebbende niet in staat is om toestemming te geven of de toestemming weigert, moet de bewindvoerder een machtiging aanvragen bij de kantonrechter.
Deze rechterlijke toetsing zorgt voor een objectieve controle op de financiële belangenbehartiging en garandeert dat de verdeling conform de wet verloopt. Het is essentieel om te begrijpen dat beschermingsbewind een maatregel is ter bescherming van vermogen en niet verward moet worden met een separaat wettelijk hulptraject. De focus ligt hier puur op het correct beheren van de eigendommen en vorderingen die voortvloeien uit de nalatenschap, waarbij de kantonrechter toeziet op de rechtmatigheid van de uitvoering door de professionele bewindvoerder.
Beheer van het verkregen vermogen
Nadat de afwikkeling van de erfenis is voltooid en het netto-erfdeel is uitgekeerd, valt dit bedrag direct onder het lopende beschermingsbewind. De bewindvoerder boekt de gelden op de beheerrekening van de rechthebbende en geeft de wijziging in de vermogenspositie door aan de kantonrechter via de jaarlijkse rekening en verantwoording. Het ontvangen van een erfenis kan gevolgen hebben voor eventuele toeslagen of uitkeringen, aangezien het eigen vermogen door de erfenis boven de geldende vrijstellingen kan uitkomen.
De bewindvoerder adviseert de rechthebbende over de besteding of reservering van dit vermogen, waarbij grote uitgaven vaak weer onderhevig zijn aan voorafgaande toestemming van de toezichthoudende rechter. Voor meer informatie over hoe er wordt omgegaan met substantiële aankopen na ontvangst van een erfenis, verwijzen wij u naar het artikel over grote uitgaven onder bewind en de machtiging van de kantonrechter. Het zorgvuldig beheren van dit nieuwe kapitaal is een kerntaak van het bewind om de financiële stabiliteit op de lange termijn te waarborgen.
Veelgestelde vragen
- Kan een onderbewindgestelde een erfenis weigeren?
- Ja, maar de bewindvoerder heeft hiervoor altijd een machtiging van de kantonrechter nodig om te bewijzen dat verwerping in het belang van de rechthebbende is. De rechter zal kritisch toetsen of er gegronde redenen zijn om van een positief saldo af te zien.
- Wat gebeurt er met mijn erfenis als het bewind eindigt door overlijden?
- Op het moment dat de rechthebbende zelf overlijdt, stopt het beschermingsbewind direct en gaat het beheer over naar de erfgenamen of een executeur. Voor een uitgebreide toelichting over deze overgang kunt u de informatie lezen over bewind na overlijden van de onderbewindgestelde.
- Moet ik de erfenis delen met de bewindvoerder?
- Nee, de erfenis behoort volledig toe aan de rechthebbende, maar de bewindvoerder beheert het geld om de financiële belangen te beschermen. De bewindvoerder ontvangt enkel de wettelijk vastgestelde LOVCK&T-tarieven voor de extra werkzaamheden die gepaard gaan met de afwikkeling van een nalatenschap.